وعده‌های کلی و تکراری وزیر علوم اجراشدنی است؟

وزیر علوم بدون آنکه خیلی خود را درگیر در برنامه و وعده و قول های شفاف کند در جلسه رای اعتماد خود ترجیح داد با ارائه ۱۰ سرخط، با خونسردی از مجلس رای بگیرد و به ساختمان دوقلوی وزارت علوم در شهرک غرب برود.

ترجیع بند سخن مخالفان محمدعلی زلفی گل به عنوان وزیر پیشنهادی برای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری آن بود که او برنامه خاصی ارائه نکرده و به جز کلی گویی، چیزی به عنوان برنامه دارای سنجه و شاخص به مجلس نگفته است.

با مروری بر سخنان زلفی گل در دفاع از خود، گمان مخالفان او چندان هم باطل نیست. زیرا مروری بر سخنان وی نشان می دهد کلی گویی و عدم ارائه برنامه زمان دار و قابل آزمون، مشخصه اصلی سخنان وی قلمداد می شود.

با برنامه هایی که وزیر علوم ارائه کرد مسایلی از جمله کنکور و حذف آن، توسعه بخش آموزش در کشور، مسایل رفاه دانشجویان، اعزام دانشجویان به خارج از کشور و ارتقای علمی دانشگاه ها، تعمیق و توسعه روابط علمی ایران با جهان، توجه به معیشت کادر آموزشی به خصوص استادان دانشگاه ها، پیوند بین بخش اقتصاد و بخش آموزش و نظایر این بحثها، به کلی از برنامه او غایب است.

شاید به همین دلایل است که عمده ترین بحثهایی که بر سر صلاحیت زلفی گل برای تصدی وزارت علوم در مجلس مطرح شد، بحثهای سیاسی و نزدیکی و دوری او از چهره های سیاسی بود.

جدول زیر، خلاصه ای از وعده های ارائه شده از سوی زلفی گل است که به نظر می رسد بیش از آنکه اجرای آن در اختیار وزارت علوم باشد، باید سایر بخشهای دولت از جمله وزارت اقتصاد، سازمان برنامه و بودجه و همچنین مجلس، برای تحقق آنها تلاش کنند.

به عنوان مثال، اخذ موافقت ایجاد و توسعه کالبدی دانشگاه ها یا شهرکهای علمی و فناوری در کشور، نیاز به بودجه نویسی سازمان برنامه و بودجه، تصویب مجلس و یاری وزارت اقتصاد و صمت و همچنین سایر بخشهای کشور دارد.

 برنامه‌های اعلامی وزیر علوم هنگام اخذ رای اعتماد

ردیف عنوان سخن وزیر
۱ افزایش تحقیقات کاربردی در دانشگاه ها قوانین و مقررات، دانشگاهها را نسبت به تحقیقات بنیادی تشویق کرده است.برای برنامه کاربردی باید کاری کنیم که سرمایه‌های کشور هم افزایی داشته باشند، بعد کاری کنیم آیندگان برای حل نیازهایشان با مشکل مواجه نشوند و علاوه بر مزیت نسبی به مزیت ایجابی هم توجه بشود و همچنین به محیط زیست مادی، فرهنگی، معنوی و اجتماعی آسیبی نرسد.
۲ تعامل با مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی باید از تعامل هم‌افزا با شما نمایندگان محترم مجلس هم بهره ببریم، اگر یک وزیر تعامل مناسب با شما عزیزان و شورای عالی انقلاب فرهنگی داشته باشد می‌تواند از ظرفیت این‌ها برای ارتباط دانشگاه و صنعت نهایت استفاده را بکند.
۳ عدالت آموزشی در بخش آموزشی مشکلی که وجود دارد، عدم توزیع متوازن استعدادها در رشته‌های مختلف است. استعدادهای برتر ما به طور متناسب پخش نمی‌شوند. برای رشته‌های علوم پایه و انسانی تقاضا کمتر شده است، در حالی که این‌ها پایه و اساس علم هستند. حل این مسئله نیاز به سیاست‌های فرابخشی نیاز دارد، این مسئله فقط در اختیار وزارت علوم نیست.
۴ توسعه آموزش عالی مهارتی باید آموزش‌های مهارتی را جدی بگیریم. ما به تکنسین و آموزش مهارت نیاز داریم. خوشبختانه می‌توان دانشگاه‌های علمی کاربردی و فنی حرفه‌ای را در کل کشور توسعه داد.
۵ رصد دانش آموختگان پس از تحصیل یکی دیگر از مسائل عدم رصد دانش‌آموختگان است. بعد از این که دانشجو دانش‌آموخته شد او را رها می‌کنیم، در صورتی که جزو برنامه‌های من تعریف ماموریت جدید برای دانشجویان است.
۶ افزایش تحقیقات بین رشته ای یکی دیگر از مشکلات توجه ناشایست به تحقیقات بین رشته‌ای است، برای این کار سیاست‌گذاری خاصی باید صورت بگیرد. از طریق این تحقیقات می‌توانیم فرهنگ کار تیمی را توسعه بدهیم.
۷ افزایش نقش دانشگاه ها با استفاده از پژوهش نقش دانشگاه‎ها در جامعه کمتر است. از پتانسیل پایگاه استنادی جهان اسلام برای نظام پیشنهادات استفاده می‌کنیم.
۸ افزایش نقش پارکهای علم و فناوری ما برای رشته‌ها ماموریت عام و خاص تعریف نکردیم تا به مرجعیت علمی برسند و در دنیا همچون خورشید بدرخشند.  خوشبختانه پارک‌های علم و فناوری به خوبی توسعه پیدا کردند، اما قوانین فعلی ما خیلی کارآمد نیست. نهایت تلاش را می‌کنیم تا خلاءهای قانونی را از بین ببریم.
۹ حمایت از استارت آپها ما نیاز داریم از شرکت‌های در حال رشد هم حمایت کنیم.علم و فناوری جدید همراه با خود فرهنگ جدیدی ایجاد می‌کند، فضاهای مجازی فرهنگ خاص خود را به همراه خواهد داشت، فناوری اطلاعات فرهنگ خاص خود را خواهد داشت، برای پویش فرهنگی باید روی علم و فناوری سرمایه‌گذاری کنیم.
۱۰ کاربردی کردن پژوهشها سعی دارم نظام سنجشی لازم برای ترغیب هیئت علمی ایجاد کنم تا پژوهش‌های خود را در راستای نیازهای جامعه ایجاد کنند. دانشگاه‌های ما هیچ مقصر نیستند، قوانین و مقررات آن‌ها را نسبت به تحقیقات بنیادی تشویق کرده است.