رابطه زخم مقعدی و ابتلا به بیماری شقاق یا فیشر

حداقل یکبار برای همه ما اتفاق افتاده که دچار سوزش و زخم در ناحیه مقعد شویم و می دانیم که این عارضه چقدر می تواند آزاردهنده باشد. اما احساس سوزش مقعد معمولا در پی یک اختلال یا بیماری دیگر در ناحیه نشیمنگاه اتفاق می افتد و اگر بصورت طولانی یا مکرر رخ دهد باید علت آن بررسی شود.

 

حداقل یکبار برای همه ما اتفاق افتاده که دچار سوزش و زخم در ناحیه مقعد شویم و می دانیم که این عارضه چقدر می تواند آزاردهنده باشد. اما احساس سوزش مقعد معمولا در پی یک اختلال یا بیماری دیگر در ناحیه نشیمنگاه اتفاق می افتد و اگر بصورت طولانی یا مکرر رخ دهد باید علت آن بررسی شود.

یکی از شایع ترین دلایل ایجاد زخم و سوزش بخصوص در زمان اجابت مزاج، ابتلا به شقاق یا فیشر مقعدی است.

این عارضه به دلایل گوناگون و در سنین مختلف ایجاد می شود که در ادامه به بررسی علائم، دلایل و بهترین روش های درمان آن خواهیم پرداخت:

بیماری شقاق چیست؟

شقاق یا زخم مقعدی نوعی شکاف و پارگی سطحی است که در انتهای روده بزرگ و روی دیواره مقعد ایجاد می شود. این بیماری که با نام فیشر هم شناخته می شود ممکن است در بخش های دیگر بدن هم ایجاد شود، اما شقاق مقعدی شایع ترین نوع آن است که برای بیمار علائم آزاردهنده ای ایجاد می کند.

شما در هر سنی ممکن است به شقاق مبتلا شوید و بروز این عارضه ارتباطی با سن و سال ندارد. داشتن سبک زندگی سالم و عادات غذایی درست مثل مصرف کافی فیبر و مایعات کافی در طی روز، ورزش و تحرک تا حد زیادی از این بیماری پیشگیری می کند.

علائم انواع فیشر مقعدی

بیماری شقاق با توجه به عمق و شدت زخمی که ایجاد می کند به دو نوع شقاق حاد و مزمن تقسیم می شود. فیشر حاد با استفاده از دارو و روش های خانگی ممکن است بهبود پیدا کند.

اما اگر بیشتر از شش هفته از شروع بیماری و علائم شما گذشته باشد، به احتمال زیاد شقاق مزمن شده و تنها راه برای درمان قطعی آن روش های پزشکی است.

اما در ادامه رایج ترین علائم و نشانه های شقاق (فیشر) را بررسی می کنیم:

  • درد مقعد
  • سوزش و خارش شدید در زمان دفع
  • خونریزی هنگام دفع
  • مشاهده زخم و ترک در مقعد
  • مشاهده التهاب و تورم

تشخیص و درمان

نشانه های آزار دهنده این بیماری معمولا از تحمل بیماران خارج است و مبتلایان به دنبال راه درمان سریع و قطعی شقاق یا فیشر مقعدی هستند.

یکی از مهم ترین نکات مراجعه به پزشک متخصص برای تشخیص و درمان شقاق مقعدی است. حتما توجه کنید که هر یک از علائم بالا را مشاهده کردید، حتما برای تشخیص به دکتر متخصص شقاق مراجعه کنید و دست به خود درمانی نزنید.

برای تشخیص این بیماری نیازی به انجام آزمایشات سخت نیست و معمولا با معاینه فیزیکی به راحتی قابل تشخیص است.

بیماری شقاق و هموروئید در مواقع بسیاری علائم شبیه به هم ایجاد می کنند و به همین دلیل ممکن است با هم اشتباه گرفته شوند.

بعد از اینکه بیماری شما بطور دقیق توسط پزشک تشخیص داده شد، بهترین روش های درمان به شما پیشنهاد داده می شود. انواع روش های درمان شقاق را در ادامه بررسی خواهیم کرد:

اسفنکتروتومی

در این روش با ایجاد شکاف بر روی عضله اسفنکتر، فشار وارد بر مقعد کاهش می یابد و با برطرف شدن انقباض روند بهبودی شقاق آغاز می شود. اسفنکتروتومی به دو صورت باز و بسته انجام می شود.

بعد از جراحی اسفنکتروتومی علائم بیمار شامل درد و سوزش تا حد زیادی کاهش می یابد اما احتمال بروز مشکلات و عوارضی مثل بی اختیاری مدفوع هم در این روش وجود خواهد داشت.

جراحی

لیزر

در حال حاضر عمل سرپایی شقاق با لیزر یکی از بهترین گزینه های درمان این عارضه است. طی این عمل با استفاده از اشعه لیزر زخم شقاق را ترمیم می کنند.

درمان شقاق با لیزر با بی حسی موضعی و در زمانی کوتاه، بدون هیچگونه درد و خونریزی انجام می شود.

این عمل سرپایی هیچگونه عوارضی ندارد و احتمال بازگشت بیماری بسیار ضعیف است.

همچنین در روش لیزر نیازی به بستری شدن و گذراندن دوران نقاهت سخت و طولانی نیست و فرد بلافاصله بعد از عمل می تواند به زندگی عادی خود برگردد.

درمان شقاق با لیزر به دلیل مزایای فراوان مورد استقبال بسیاری از بیماران قرار گرفته و تا حد زیادی جایگزین روش های جراحی سنتی شده است.

فیشرکتومی

در عمل جراحی فیشرکتومی آن قسمت از پوست مقعد که شکاف و شقاق روی آن ایجاد شده با برشی حذف و سپس ترمیم می شود. علاوه بر دوران نقاهت سخت و طولانی و احتمال بروز خونریزی یا بازگشت مجدد بیماری، احتمال بروز بی اختیاری در دفع گاز و مدفوع یکی دیگر از مشکلات جراحی فیشر است.

خانگی

بسیاری از مبتلایان به شقاق یا فیشر مقعدی سعی دارند که این عارضه را با روش های خانگی درمان کنند و به همین دلیل به پزشک مراجعه نمی کنند. استفاده از داروها و روش های خانگی فقط در ابتدای مراحل اولیه بیماری می تواند علائم شما را تا حدی بهبود ببخشد و به هیچ عنوان درمان قطعی به شمار نمی رود.

حتی استفاده طولانی مدت از این روش ها با به تاخیر انداختن درمان، باعث پیشرفت و مزمن شدن عارضه شما می شود و روند درمان را سخت می کند.

دلایل شقاق

اصلی ترین علت شقاق، ایجاد فشار زیاد در ناحیه مقعد است. عوامل مختلفی در ناحیه مقعد فشار ایجاد می کنند که شامل:

  • یبوست یا خشکی مقعد طولانی
  • اسهال مزمن
  • رابطه جنسی مقعدی
  • بی تحرکی
  • ایجاد ضربه
  • زایمان یا بارداری
  • تنگی کانال مقعد
  • کرون یا بیماری های التهابی روده
  • تمیز کردن بیش از حد ناحیه با دستمال زبر

عوارض

در صورت بی توجهی به درمان شقاق بیماری مهلک شده و علائم و نشانه های شدید تری از بیماری بروز پیدا می کند و فرد را متحمل درد و ناراحتی بسیاری خواهد کرد. عوارض درمان نکردن شقاق به شرح زیر است:

درد مداوم

درد زخم شقاق معمولا فقط در زمان دفع فرد بیمار را آزار می دهد، اما اگر این عارضه درمان نشود احتمالا بیمار بصورت مداوم و شدید تر این درد را احساس می کند.

ترشحات عفونی

زخم شقاق در طولانی مدت ممکن است عفونی شود و به دلیل عفونت ترشحاتی از آن خارج شود.

التهاب زیاد

همچنین بروز عفونت در این ناحیه می تواند منجر به التهاب و تورم زیاد شود.

بروز فیستول

یکی دیگر از عارضه های نشیمنگاهی که معمولا بر اثر عفونت درمان نشده ایجاد می شود، فیستول مقعدی است. اگر فیشر دچار عفونت شود و عفونت آن درمان نشود، بیماری فیستول بروز پیدا می کند.